Trong bối cảnh thị trường lao động Nhật Bản mở rộng mạnh mẽ để bù đắp tình trạng thiếu hụt nhân lực, số vụ tai nạn nghề nghiệp liên quan đến lao động nước ngoài đang có xu hướng gia tăng đáng lo ngại. Theo số liệu từ Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản, năm nay có 6.244 lao động ngoại quốc gặp tai nạn phải nghỉ làm từ bốn ngày trở lên hoặc tử vong. Đây là mức cao nhất được ghi nhận, phản ánh những áp lực đáng kể trong công tác đảm bảo an toàn lao động.
Lao động Việt Nam đứng đầu về số vụ tai nạn
Trong tổng số vụ việc, lao động Việt Nam chiếm 1.594 trường hợp, tiếp tục là nhóm chịu ảnh hưởng lớn nhất. Kế tiếp là lao động từ Philippines (878 vụ), Indonesia (757 vụ) và Brazil (673 vụ). Việc số lượng lao động Việt Nam sang Nhật tăng nhanh trong những năm gần đây khiến tỷ lệ rủi ro cũng tăng theo, đặc biệt trong các công việc nặng nhọc và cường độ cao.
Các dạng tai nạn phổ biến gồm bị cuốn vào máy móc, trượt ngã hoặc va chạm thiết bị, phần lớn xảy ra trong ngành sản xuất và xây dựng những lĩnh vực có yêu cầu kỹ thuật và tính tuân thủ quy trình an toàn rất cao.
Nhật Bản tăng cường biện pháp bảo đảm an toàn
Trước những con số đáng báo động, chính phủ Nhật Bản đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm cải thiện môi trường làm việc cho lao động ngoại quốc. Trong đó có: Siết chặt công tác kiểm tra, giám sát tại doanh nghiệp; Tăng cường tài liệu hướng dẫn an toàn đa ngôn ngữ; Yêu cầu đơn vị tiếp nhận nâng cao chất lượng đào tạo tại chỗ; Thúc đẩy môi trường làm việc thân thiện và giảm thiểu rủi ro thiết bị… Những chính sách này không chỉ giúp giảm tai nạn nghề nghiệp mà còn tạo điều kiện để lao động nước ngoài hòa nhập tốt hơn trong thị trường Nhật Bản.
Nâng cao năng lực người lao động cũng là yếu tố then chốt giảm thiểu rủi ro tai nạn. Giới chuyên gia nhận định, ngoài nỗ lực từ phía Nhật Bản, việc chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi xuất cảnh đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc giảm nguy cơ tai nạn. Cụ thể, người lao động cần được: Trang bị kỹ năng nghề phù hợp; Huấn luyện thực hành an toàn lao động; Nâng cao năng lực tiếng Nhật; Hiểu rõ văn hóa làm việc và kỷ luật công nghiệp…
Từ thực tế này, nhiều đơn vị trong nước đã chủ động đổi mới phương pháp đào tạo. Trung tâm Tư vấn Du học & XKLĐ Miền Trung Edu là một trong những cơ sở chú trọng phát triển chương trình huấn luyện toàn diện, đảm bảo người lao động nắm chắc kỹ năng nghề, kiến thức pháp luật và kỹ năng xử lý tình huống trước khi sang Nhật làm việc.
Trong bối cảnh thị trường Nhật Bản tiếp tục mở rộng nhu cầu tuyển dụng, việc chuẩn hóa quy trình đào tạo, nâng cao nhận thức về an toàn và tăng tính chuyên nghiệp cho người lao động Việt Nam là yêu cầu cấp thiết. Sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý, doanh nghiệp tiếp nhận tại Nhật và các đơn vị đào tạo, phái cử tại Việt Nam sẽ là yếu tố quyết định để xây dựng thị trường xuất khẩu lao động an toàn, minh bạch và bền vững.
