Đứng trước bối cảnh được dự đoán là thiếu hụt nghiêm trọng nguồn nhan lực lao động trong tương lai gần, Chính phủ Đức đã có những điều chỉnh quan trọng và kịp thời trong chính sách nhập cư nhằm thu hút người lao động nước ngoài.
Với thực trạng sự già hoá dân số đang tăng nhanh, CHLB Đức đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhân sự lao động trầm trọng trải đều các lĩnh vực như: Y tế, xây dựng, nông nghiệp, kỹ thuật, dịch vụ… Theo thống kê dự báo từ tổ chức tuyển dụng có uy tín cho thấy, đến năm 2035, nước Đức sẽ thiếu hụt khoảng 7 triệu lao động. Một con số đang báo động với nền kinh tế hàng đầu thế giới và sẽ là thách thức cực đại nên Chính phủ không thay đổi nhằm tăng nguồn cung lao động, kể cả lao động trong nước và lao động nước ngoài.
Trong đó, nguồn cung lao động nước ngoài được xem là chìa khoá để duy trì sự ổn định sản xuất, chế biến, cân bằng thị trường việc làm và đảm bảo sự phát triển kinh tế. Tuy nhiên, bao lâu nay việc để được cấp visa, thủ tục nhập cư vào các nước Châu Âu, Châu Mỹ… thường rất khó khăn. Một số nước như Mỹ, Canada, Úc, Anh…cũng đang siết các thủ tục nhập cư bởi số người nhập cư trái phép đang tăng cao. CHLB Đức cũng phải chịu hoàn cảnh người nhập cư trái phép tương tự. Nhưng thay vì siết chặt, cấm đoán… Chính phủ Đức đang nổ lực thay đổ các chính sách nhập cư mới như: Nới điều kiện cấp phép, đơn giản hoá công nhận bằng cấp và kinh nghiệm làm việc, tăng độ tuổi tối đa xin visa tìm chổ học nghề, trình độ tiếng Đức giảm từ B2 xuống B1…
Những thay đổi mang tính bước ngoặt trong các thủ tục hành chính giúp nhà tuyển dụng cũng như người lao động tự tin hơn, chủ động hơn trong việc chọn nước Đức là nơi để các em du học sinh hay người lao động học tập và làm việc.
Bên cạnh những cải cách về hồ sơ giấy tờ, từ đầu năm 2025, Chính phủ Đức đã bắt đầu đẩy mạnh số hoá và cải cách thủ tục hành chính. Đức đã đưa vào vận hành cổng dịch vụ lãnh sự trực tuyến, cho phép nộp hồ sơ xin visa qua mạng. Việc số hóa thủ tục hành chính không chỉ rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, mà còn giảm chi phí, tăng tính minh bạch và tạo thuận lợi cho người lao động ở nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam.
Một điểm đột phá khác trong chính sách nhập cư mới là đơn giản hóa điều kiện nhập tịch. Thời gian cư trú tối thiểu để xin nhập quốc tịch được rút ngắn từ 8 năm xuống còn 5 năm, và chỉ còn 3 năm đối với những người có trình độ tiếng Đức C1, tự chủ tài chính và hội nhập tích cực (như học tập, làm việc xuất sắc hoặc tham gia hoạt động xã hội).
Đặc biệt, người nhập tịch được phép giữ quốc tịch gốc, thay vì phải từ bỏ như trước – một bước đi thể hiện sự cởi mở và thực dụng trong chính sách nhân lực quốc tế của Đức.
Nhật Minh
