Khi thị trường bước vào giai đoạn tất bật chuẩn bị cho Tết Nguyên đán, nhu cầu tuyển dụng lao động thời vụ tại nhiều doanh nghiệp (DN) đang tăng mạnh. Thế nhưng, trái ngược với sự nhộn nhịp của mùa mua sắm, không ít DN lại rơi vào tình cảnh “đỏ mắt” tìm người làm, đặc biệt tại các thành phố lớn và các tỉnh công nghiệp lân cận.
Theo ghi nhận từ Trung tâm Dự báo nhu cầu nhân lực và Thông tin thị trường lao động TP HCM, trong quý IV/2024, nhu cầu tuyển dụng tập trung ở các ngành dịch vụ cá nhân, bảo vệ, thương mại, điện – điện lạnh – điện tử, dệt may – giày da, xây dựng, du lịch – lưu trú và ăn uống. Điểm đáng chú ý là hơn 60% nhu cầu thuộc nhóm lao động dưới 25 tuổi; 34% ở nhóm 25 – 34; và chỉ gần 5% ở nhóm 35 – 49 tuổi. Điều này cho thấy DN đang ưu tiên lực lượng lao động trẻ để kịp tiến độ sản xuất – kinh doanh cuối năm.
Doanh nghiệp loay hoay vì ứng viên giảm mạnh
Tại một siêu thị mini trên địa bàn quận Bình Thạnh, bảng thông báo “tuyển gấp 20 nhân viên thời vụ Tết” được treo suốt nhiều tuần nhưng số lượng ứng tuyển chỉ lác đác.
Anh Nguyễn Văn Huy, quản lý chuỗi siêu thị, cho biết: “Mọi năm tuyển không khó, nhưng năm nay lượng người đến phỏng vấn giảm rõ rệt. Chúng tôi cần 50 người cho đợt cao điểm nhưng mới nhận được một nửa. Các bạn trẻ thích công việc linh hoạt, không muốn ca tối hoặc ca gãy, nên việc sắp xếp nhân sự rất áp lực.”
Không chỉ ngành bán lẻ, các doanh nghiệp sản xuất cũng gặp cảnh tương tự. Tại Công ty điện tử Gortek vina (KCN Bắc Ninh), dù đã tăng lương thời vụ thêm 8–10% so với năm trước, số lượng lao động đăng ký vẫn không đáp ứng được nhu cầu đơn hàng cuối năm.
Ông Hoàng Anh Tuấn, Trưởng phòng tuyển dụng sàn giao dịch việc làm Miền Trung, chia sẻ: “ Bắt đầu từ cuối quý 3, các KCN đã gửi đơn tuyển dụng lao động thời vụ với hàng ngàn vị trí. Tuy nhiên, hồ sơ ứng tuyển năm nay giảm rỏ rệt. Một phần do nhiều người đã về quê sớm, phần thời tiết thiên tai năm nay qus khắc nghiệt, phần khác vì các nghề như giao hàng, chạy xe công nghệ đang hút nhân lực trẻ rất mạnh.”
Giới chuyên môn nhận định có nhiều yếu tố dẫn đến sự thiếu hụt lao động thời vụ năm nay: Xu hướng lựa chọn công việc tự do tăng cao. Nhiều lao động trẻ thích làm shipper, giao đồ ăn, chạy dịch vụ theo giờ để thu nhập linh hoạt theo ngày. Chi phí sinh hoạt ở đô thị tăng, khiến nhiều người muốn tìm công việc lâu dài hơn thay vì làm theo mùa vụ. Tâm lý về quê sớm cuối năm, đặc biệt với lao động ở xa, khiến nguồn cung giảm đáng kể.
Tính chất việc thời vụ nặng nhọc, ca kéo dài, áp lực doanh số… khiến nhiều ứng viên ngại tham gia. Tất cả khiến thị trường lao động thời vụ năm nay trở nên căng thẳng hơn những năm trước.
Nhà tuyển dụng xoay đủ cách để giữ chân lao động
Để kịp tiến độ sản xuất – kinh doanh, các DN buộc phải điều chỉnh chính sách tuyển dụng: tăng lương, thưởng theo ca, hỗ trợ suất ăn, rút ngắn quy trình phỏng vấn, thậm chí chấp nhận tuyển ứng viên không kinh nghiệm để đào tạo tại chỗ.
Một số DN bán lẻ còn chuyển hướng tuyển dụng qua TikTok, Facebook và các hội nhóm lao động phổ thông, thay vì chỉ đăng tin tuyển dụng truyền thống.
Ông Hồ Văn Minh, chuyên gia nhân sự trong lĩnh vực tuyển dụng, nhận định:
“DN cần thay đổi cách tiếp cận lao động thời vụ. Không chỉ tăng lương, mà phải tạo trải nghiệm tốt hơn: thủ tục nhanh, môi trường an toàn, lịch làm việc linh hoạt. Nếu không, rất khó cạnh tranh với các ngành dịch vụ tự do đang hút lao động mạnh.”
Trong bối cảnh thị trường biến động, bài toán nhân lực mùa Tết đang đòi hỏi DN phải chủ động hơn, linh hoạt hơn trong chính sách. Sự cải thiện về phúc lợi, điều kiện làm việc và chăm sóc người lao động có thể không chỉ giải quyết khó khăn trước mắt mà còn giúp DN xây dựng lực lượng nhân công ổn định hơn trong dài hạn.
Mùa cao điểm cuối năm vốn là thời điểm quyết định doanh thu của nhiều ngành nghề. Vì vậy, việc đảm bảo nguồn nhân lực không chỉ là nhu cầu trước mắt, mà còn là yếu tố sống còn đối với hoạt động sản xuất – kinh doanh của các doanh nghiệp.
Nhật Minh
