Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 vừa khép lại, song dư âm của nó vẫn còn lan tỏa rộng rãi trong dư luận xã hội, đặc biệt là về hai môn Toán và tiếng Anh. Không ít học sinh, phụ huynh và thầy cô giáo cho rằng đề thi năm nay là “một thử thách lớn” và có phần vượt ngoài phạm vi kiến thức phổ thông cơ bản mà các em được trang bị.
Đề thi đổi mới – Bước đi dũng cảm hay thử thách vội vàng?
Năm 2025 được xem là năm bản lề của việc thực hiện chương trình giáo dục phổ thông mới theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực học sinh. Vì thế, việc đề thi được cải tiến theo hướng tăng cường tính phân hóa, mở rộng phạm vi tư duy là điều dễ hiểu và hoàn toàn nằm trong lộ trình cải cách giáo dục.
Đề Toán được đánh giá có cấu trúc mới mẻ, nhiều câu hỏi mang tính phân loại rất cao, yêu cầu học sinh phải có kỹ năng tư duy logic, khả năng biến đổi và tổng hợp kiến thức. Trong khi đó, đề thi tiếng Anh lại gây “sốc” bởi nhiều câu hỏi khó, có phần mang tính học thuật cao, đòi hỏi vốn từ vựng rộng và kỹ năng đọc hiểu sâu sắc, điều mà không phải học sinh nào cũng có thể tự tích lũy trong khuôn khổ chương trình chính khóa.
Một số chuyên gia giáo dục cho rằng, sự thay đổi này là cần thiết, bởi đề thi cần đảm bảo vai trò “cánh cổng” để tuyển chọn học sinh cho các bậc học cao hơn. Việc nâng cao độ khó là để phân loại học sinh, giúp các trường đại học tuyển chọn được người học phù hợp với yêu cầu ngày càng cao. Tuy nhiên, điều đáng nói là sự thay đổi này diễn ra đột ngột, khi phần lớn học sinh và giáo viên vẫn đang làm quen với chương trình giáo dục phổ thông mới, phương pháp dạy học mới chưa được áp dụng đồng bộ, tạo nên sự hụt hẫng trong tâm lý và kết quả của các em.
Dạy thêm – Học thêm: Nhu cầu thực tế hay hệ quả của chương trình?
Chính trong bối cảnh này, nhu cầu dạy thêm – học thêm lại một lần nữa được đặt lên bàn thảo luận. Nhiều năm qua, dạy thêm – học thêm vẫn là đề tài gây tranh cãi, có người ủng hộ vì hiệu quả thực tiễn, có người phản đối vì lo ngại “thương mại hóa giáo dục”. Tuy nhiên, sau kỳ thi năm 2025, điều không thể phủ nhận là, học thêm nếu được tổ chức bài bản, hợp pháp và đúng hướng là một nhu cầu thiết yếu của học sinh hiện nay.
Ở trường, thời gian học bị giới hạn, giáo viên phải giảng dạy cho cả lớp với trình độ không đồng đều, không thể theo sát từng học sinh. Trong khi đó, các kỳ thi lại ngày càng đòi hỏi sự chủ động, năng lực giải quyết vấn đề phức tạp. Vậy làm sao để học sinh không bị bỏ lại phía sau? Làm sao để các em được tiếp cận dạng đề nâng cao, kỹ năng làm bài, tư duy phản biện…những thứ không thể truyền đạt hết trong 45 phút mỗi tiết học?.
Học thêm chính là câu trả lời rõ ràng nhất cho các câu hỏi nêu trên. Học thêm giúp học sinh có cơ hội tiếp cận kiến thức nâng cao, luyện đề theo lộ trình cá nhân hóa. Đặc biệt trong các môn như Toán, tiếng Anh nơi đề thi luôn là “cuộc đua ngầm” giữa kiến thức và tư duy, việc học thêm giúp các em vững vàng hơn, tự tin hơn và đạt kết quả tốt hơn.
Việc quản lý và phát triển mô hình học thêm là trách nhiệm của cả ngành giáo dục và cộng đồng xã hội. Học thêm không nên là gánh nặng, mà là chiếc đòn bẩy giúp học sinh tiếp cận với tri thức một cách hiệu quả hơn, đặc biệt trong bối cảnh giáo dục đang chuyển mình mạnh mẽ.
Kỳ thi THPT năm 2025 như một hồi chuông báo động, không chỉ cho các em học sinh mà còn cho toàn ngành giáo dục. Đổi mới là điều tất yếu, nhưng đổi mới cần có lộ trình và sự chuẩn bị đồng bộ. Và trong hành trình ấy, dạy thêm – học thêm hợp lý chính là một công cụ hỗ trợ đắc lực, giúp học sinh vượt qua những kỳ thi cam go, hướng đến nền giáo dục khai phóng, thực chất và công bằng.
Nhật Minh
